Sjamanisme in Mongolië: de ovoo

sjamanisme mongolië ovoo religie offer rondreis ulaanbataar cultuur bijgeloof
sjamanisme mongolië ovoo religie offer rondreis ulaanbataar cultuur bijgeloof
sjamanisme mongolië ovoo religie offer rondreis ulaanbataar cultuur bijgeloof
sjamanisme mongolië ovoo religie offer rondreis ulaanbataar cultuur bijgeloof

Je kunt er niet omheen als je door Mongolië reist: de hoge stapels stenen versierd met gekleurde vlaggen die je om de zoveel meter tegenkomt. Ze staan op de toppen van bergen en heuvels, langs belangrijke wegen en in de beurt van bijzondere natuurverschijnsels. Wat het is? Een ovoo natuurlijk!

Een ovoo?

Ja, een ovoo. Dat is niet zomaar een berg met stenen, maar het is een stapel van offers, zoals stenen, stokken, dierenbotten, wodkaflessen, geld, lege melkpakken (heus!), snoep, speelgoed, boeddhabeelden, paardenbeelden, sieraden, ga zo maar door. Een ovoo is ook altijd versierd met blauwe linten, die khadags worden genoemd. De kleur blauw verwijst naar de lucht.

Okee, en nu?

Nou, zo’n ovoo is er dus niet zomaar. Dat het iets met het Mongoolse sjamanisme te maken had, dat wist ik wel. Maar wat precies, dat wist ik niet. Uitgebreid sociologisch en antropologisch onderzoek in de vorm van een vraaggesprek met welgeteld één respondent leerde me dat er in elk geval drie verklaringen te geven zijn voor het ontstaan van de ovoo:

  1. De Mongoolse nomadenfamilies wilden graag zo veel mogelijk gras hebben voor hun kuddes. Daarom raapten ze grote en kleine stenen op, zodat op die plekken ook gras kon groeien. Allle opgeraapte stenen werden op een hoop gegooid en zie daar… het begin van een ovoo.
  2. De ovoo’s zijn louter een gevolg van het sjamanisme, dat in Mongolië een belangrijk geloof is. De Mongoliërs geloven dat alles een geest of een ziel heeft. De lucht is bezield, de aarde is bezield, het vuur is bezield, het water is bezield, de bomen zijn bezield. Ovoo’s zijn gemaakt om deze zielen te offeren. Vandaar ook dat ze vaak staan op bergtoppen of bij aparte natuurverschijnselen.
  3. De stapels dienen vooral als wegmarkering. Het Mongoolse landschap is vaak veel van hetzelfde en daarom zijn herkenningspunten wel handig. Vandaar ook dat ze vaak op hoge plaatsen te vinden zijn, want dan vallen ze goed op.

Kenmerkend voor het sjamanisme in Mongolië

Wat de ware reden voor het ontstaan van deze offerstapels ook mag zijn, in de huidige tijd is de ovoo een herkenbaar teken van het nog steeds in leven zijnde sjamanisme in Mongolië. Eigenlijk is het de bedoeling dat je, indien je langs een ovoo rijdt, uitstapt en er met de klok mee drie rondes omheen loopt (drie is een heilig getal). En dat je er een offer aan toevoegt, een paar steentjes is genoeg. Omdat niet iedereen tijd heeft om te stoppen is drie keer toeteren vaak ook genoeg…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Goto Top